Hesap Aç Giriş
Sözlük

Finans terimleri.

Piyasalarda sık karşılaşacağınız 419 terimin kısa açıklamaları. Aramak istediğiniz kelimeyi yazın ya da harfe göre gezinin.

419 terim
#
2000 Emtia Vadeli İşlemleri Modernizasyon Yasası

Kısaca: CFMA. Tekil hisse vadeli işlemleri ve dar kapsamlı hisse endeksi vadeli işlemlerinin işlemini yetkilendiren ABD Kongresi yasası. Bu yasa ayrıca CFTC'yi döviz piyasasının gözetim ve düzenlemesinden sorumlu kıldı.

A
ABD Hazine Bonosu

Orijinal vadesi bir yıl veya daha az olan kısa vadeli ABD devlet borçlanma enstrümanı. Bonolar par değerin altında iskontolu satılır; kazanılan faiz, vade sonunda alınan nominal değer ile ödenen fiyat arasındaki farktır.

ABD Hazine Tahvili (Orta)

Kuponu olan ve orijinal vadesi bir ile 10 yıl arasında devlet borçlanma senedi.

ABD Hazine Tahvili (Uzun)

Kuponu olan ve orijinal vadesi 10 yıldan uzun devlet borçlanma senedi. Faiz altı ayda bir ödenir.

Açığa Kapatma Alımı

Kısa pozisyonu kapatmak. Bkz. Denkleştirme.

Açığa Satış

Bir sözleşmeyi, daha sonraki bir tarihte geri alma fikriyle satmak.

Açık (Teminatsız) Opsiyon

Bkz. Teminatsız Opsiyon.

Açık Artırmalı İşlem (Open Outcry)

Vadeli işlem borsalarının işlem ringlerinde alış ve satış yapmak için açık artırma yöntemi.

Açık Emir

Bir aracıya, iptal edilene veya gerçekleştirilene kadar geçerli olan emir.

Açık İşlem Özsermayesi

Açık İşlem Özsermayesi, tüm açık vadeli pozisyonlardaki toplam kâr veya zarardır. OTE, tüm açık sözleşmelerin gerçekleşme fiyatı ile son işlem fiyatı arasındaki farkı ölçer. OTE özellikle kendini teminat yatırımcısı olarak gören kişiler için değerlidir; çünkü fiyat dalgalanmaları hesaplarının toplam değerini doğrudan etkiler. İşlemlerinizin ne kadar başarılı olduğunu ölçmek için iyi bir araçtır.

Açık Piyasa İşlemi

Federal Reserve tarafından devlet menkul kıymetlerinin (hazine bonoları, bonolar ve tahviller) alınıp satılması.

Açık Pozisyon Sayısı

Henüz denkleştirilmemiş veya teslimle yerine getirilmemiş vadeli işlem ya da vadeli işlemlere dayalı opsiyon sözleşmelerinin toplam sayısı.

Açılış

Borsa tarafından resmen belirlenen, işlem seansının başlangıcındaki, tüm işlemlerin “açılışta” yapılmış sayıldığı dönem.

Açılış Aralığı

İlk alış ve satışların yapıldığı veya ilk işlemlerin tamamlandığı fiyat aralığı.

Açılış Fiyatı

Resmi açılışta borsa tarafından belirlenen dönemde kaydedilen fiyat (veya aralık).

Açılışta Al

İşlem seansının başında, açılış aralığındaki bir fiyattan alım yapmak.

Akan Fiyatlar

Yatırımcının ekranında sürekli ve otomatik olarak güncellenen piyasa fiyatları.

Alım Hakkı (Call)

Sahibine, belirli bir süre içinde bir menkul kıymeti veya emtiayı önceden belirlenmiş bir fiyattan alma hakkı (ancak yükümlülüğü değil) veren opsiyon sözleşmesi. Ayrıca, belirli bir zaman için fiyat aralığı oluşturmak amacıyla işlem yapılan, borsaca belirlenmiş alım-satım dönemi.

Alım Hedge'i

Kısaca: Uzun Hedge. Gelecekte satın alınacak nakit emtiaların olası bir fiyat artışına karşı korunmak için vadeli işlem sözleşmeleri satın almak. Nakit emtialar alındığında, eşit sayı ve türde vadeli işlem satılarak açık vadeli pozisyon kapatılır.

Alım Opsiyonu

Alıcıya, dayanak vadeli işlem sözleşmesini vade sonunda veya öncesinde kullanım fiyatından satın alma (“uzun pozisyona geçme”) hakkı veren ancak yükümlülüğü vermeyen opsiyon.

Alım ve Satım Beyanı

Kısaca: P&S. Bir vadeli işlem veya opsiyon pozisyonu tasfiye edildiğinde ya da denkleştirildiğinde Vadeli İşlem Komisyoncusu tarafından müşteriye gönderilen beyan. Beyanda; alınan veya satılan sözleşme sayısı, sözleşmelerin alınıp satıldığı fiyatlar, brüt kâr veya zarar, komisyon masrafları ve işlemdeki net kâr veya zarar gösterilir. Bazen bir Onay Beyanı ile birleştirilir.

Alış

Alım yapmak veya uzun pozisyona geçmek istediğinizi belirten işlem. Satmanın veya kısa pozisyona geçmenin tersi.

Alış Fiyatı (Bid)

Bir emtiayı belirli bir fiyattan almaya razı olma ifadesi; teklifin (offer) tersi.

Alış Miktarı

Belirli bir fiyattan talep edilen vadeli işlem veya opsiyon sözleşmelerinin sayısı.

Altcoinler

Bitcoin dışındaki kripto paralar; örneğin Ethereum, Ripple ve Litecoin.

Alternatif Teslim Prosedürü

Kısaca: ADP. Alıcı ve satıcıların teslim taahhütlerini borsadan bağımsız olarak kapatmasına izin veren bir sözleşme teslim yöntemi.

Aracı (Broker)

Başka tarafların adına vadeli işlem ve opsiyon emirlerini gerçekleştiren firma veya kişi.

Aracı Kuruma Yönlendiren Broker

Kısaca: IB. Müşterilerden vadeli işlem emirlerini toplayan ve kabul eden ancak müşteriden para, menkul kıymet veya mülk kabul etmeyen firma ya da kişi. Bir IB'nin CFTC'ye kayıtlı olması gerekir.

Aracılık Komisyonu

Aracılık Komisyonu – aracılık ücreti olarak da adlandırılır; bir aracının bir işlemi gerçekleştirmek için müşteriden aldığı ücrettir. Komisyon ile ücret sıkça birlikte anılsa da tamamen farklı iki şeydir. Aracılık komisyonu, aracının hesap sahibi adına bir işlem yaptığında kazandığı paradır. Aracılık ücreti ise kurumun hesabın yönetimi için aldığı sabit bir orandır ve genellikle hesap değerinin bir yüzdesidir. Birçok tam hizmet aracı kurum kârının büyük bölümünü komisyonlardan elde eder. Komisyon ücretleri kurumdan kuruma çok değişir; bu nedenle size en uygun olanı bulmak önemlidir.

Aralık (Range)

Belirli bir işlem seansı, hafta, ay, yıl vb. sırasında bir emtianın en yüksek ve en düşük fiyatı arasındaki fark.

Arbitraj

Fiyat farklarından kâr elde etmek için benzer emtiaların farklı piyasalarda aynı anda alınıp satılması.

Avrupa Birliği

Avrupa Birliği'nin (AB) temel hedefi, üye AB ülkelerinin ulusal para birimlerinin yerini resmen alacak Euro adında tek bir Avrupa para birimi oluşturmak olmuştur. Mevcut üyeler arasında Almanya, Fransa, Belçika, Lüksemburg, Avusturya, Finlandiya, İrlanda, Hollanda, İtalya, İspanya ve Portekiz yer alır.

Avrupa Kotasyonu

Bir ABD doları almak için gereken yabancı para miktarını ölçen bir döviz kuru kotasyon yöntemi (yani dolar başına yabancı para birimi). Bkz. Avrupa Kotasyonunun Tersi.

Avrupa Kotasyonunun Tersi

Bir yabancı para biriminin ABD doları değerini ölçen bir döviz kuru kotasyon yöntemi (yani yabancı birim başına ABD doları). Bkz. Avrupa Kotasyonu.

Avrupa Merkez Bankası

Kısaca: ECB. Avrupa Birliği'nin Merkez Bankası.

Ayı (Düşüş Beklentisi)

Fiyatların düşeceğine inanan kişi. Bkz. Boğa.

Ayı Piyasası

Fiyatların düştüğü piyasa.

Ayı Spreadi

Fiyat ilişkisindeki değişimden kâr elde etmek için yakın vade sözleşmesini satıp uzak vade sözleşmesini almak.

Ayrıştırılmış Hesap

Müşterilerin varlıklarını aracının veya firmanın varlıklarından ayrı tutmak ve saklamak için kullanılan özel hesap.

B
Backwardation (Ters Piyasa)

Yakın vadenin, uzak vadelerden daha yüksek fiyatlı olduğu vadeli işlem piyasası. Contango'nun tersidir. Bkz. Ters Piyasa.

Bağlantı (Linkage)

Sözleşmeleri bir borsada alıp (satıp) daha sonra başka bir borsada satabilme (alabilme) yeteneği.

Bağlayıcı Olmayan (Not Held)

Bir aracı kuruma, müşterinin talimatlarına göre emri gerçekleştirmek için elinden gelenin en iyisini yapacağı anlayışıyla iletilen ancak aracının, emrin işlenme biçiminden kaynaklanan kayıp kâr, işlem zararları veya zararlardan sorumlu tutulamayacağı emir.

Bankalararası Oranlar

Büyük uluslararası bankaların diğer büyük uluslararası bankalara kote ettiği döviz kurları. İşlemlerin büyüklüğü ve karşı tarafların kredibilitesi nedeniyle bu alış/satış spreadleri genellikle çok dardır.

Başabaş Opsiyon

Kullanım fiyatı, dayanak vadeli işlem sözleşmesinin cari piyasa fiyatına eşit veya yaklaşık olarak eşit olan opsiyon.

Başlangıç Teminatı

Bir vadeli işlem sözleşmesini almak veya satmak için emir verildiği anda, bir vadeli işlem piyasası katılımcısının teminat hesabına yatırması gereken tutar. Başlangıç Teminatı (Initial Performance Bond) olarak da adlandırılır. Bkz. Teminat.

Bayi (Dealer)

Bir işlemde asıl taraf veya karşı taraf olarak hareket eden kişi ya da firma. Asıl taraflar bir pozisyonun bir tarafını alır ve pozisyonu başka bir tarafla sonraki bir işlemde kapatarak bir spread (kâr) elde etmeyi umar. Buna karşılık aracı, bir ücret veya komisyon karşılığında alıcı ve satıcıları bir araya getiren aracı kişi ya da firmadır.

Baz (Basis)

Aynı emtianın cari nakit fiyatı ile vadeli fiyatı arasındaki fark.

Baz Kalite

Bir vadeli işlem sözleşmesinin fiilî malı olarak kullanılabilmesi için teslim edilebilir bir emtianın karşılaması gereken minimum standart; par veya sözleşme kalitesi olarak da bilinir.

Baz Para Birimi

Forex'te bir parite içinde ilk sırada belirtilen para birimi; genellikle yerel para birimi veya muhasebe para birimi olarak kabul edilir.

Baza Uzun Pozisyon

Nakit piyasadaki bir fiyat düşüşüne karşı koruma sağlamak için bir nakit emtianın alınması ve satılmamış stoka karşı vadeli işlemlerin satılması.

Belediye Tahvilleri

Eyalet ve yerel yönetimler ile özel bölgeler ve ilçeler tarafından ihraç edilen borçlanma senetleri.

Belirlenmiş Öz Düzenleyici Kuruluş

Kısaca: DSRO. Bir Vadeli İşlem Komisyoncusu (FCM) birden fazla SRO'nun üyesi olduğunda, SRO'lar minimum finansal ve satış uygulaması gerekliliklerini uygulamaktan öncelikli olarak hangisinin sorumlu olacağına kendi aralarında karar verebilir. İlgili FCM için o SRO, DSRO olarak atanır. NFA, borsa üyesi olmayan tüm FCM'ler için DSRO'dur. Bkz. Öz Düzenleyici Kuruluş.

Bildirim Günü

Belirli bir teslim ayına ilişkin teslim niyeti bildirimlerinin verilebileceği gün.

Bildirime Tabi Pozisyonlar

Bir firma veya kişinin, toplam pozisyonlarını teslim ayına göre yetkili borsaya ve/veya CFTC'ye bildirmeye başlaması gereken, CFTC tarafından belirlenen açık sözleşme sayısı.

Bilgilendirme Belgesi

Bir Emtia İşlem Danışmanı veya Emtia Fonu İşletmecisi tarafından potansiyel müşterilere sunulması gereken, işlem stratejisini, ücretleri, performansı vb. açıklayan beyan.

Biri Diğerini İptal Eder

Kısaca: OCO. Emrin bir kısmı gerçekleştirilirse diğer kısmının otomatik olarak iptal edileceğini şart koşan emir.

Birincil Piyasa

Yeni menkul kıymet ihraçlarının piyasası.

Birincil Piyasa Yapıcı

Federal Reserve Sistemi tarafından belirli kriterleri karşılayan ticari bankalara veya aracı/bayilere verilen bir statü. Kriterler arasında sermaye gereklilikleri ve hazine ihalelerine anlamlı katılım yer alır.

Blok Zinciri

İşlemleri birden fazla bilgisayarda güvenli şekilde kaydeden merkeziyetsiz dijital defter.

Boğa (Yükseliş Beklentisi)

Fiyatların yükseleceğine inanan kişi. Bkz. Ayı.

Boğa Piyasası

Fiyatların yükseldiği piyasa.

Boğa Spreadi

Fiyat ilişkisindeki değişimden kâr elde etmek için yakın vadeyi alıp uzak vadeyi satmak.

Borç Bakiyesi

Pozisyonu olmayan ve düzeltilmiş toplam özsermayesi negatif olan hesap. Borç bakiyesi genellikle bir yatırımcının piyasada hesabındaki mevcut paradan daha fazlasını kaybetmesi sonucu oluşur.

Borsa

Bkz. Sözleşme Piyasası.

Bölünmüş Gerçekleşme

Bölünmüş gerçekleşme, birden fazla lottan oluşan ve sözleşmelerin farklı fiyatlardan gerçekleştiği bir emirdir; emir bölme olarak da bilinir. En sık, söz konusu emrin otomatik olarak gerçekleştirilebilmesi için büyük emirlerde yapılır.

Bretton Woods Anlaşması

Büyük para birimleri için sabit döviz kurları belirleyen, döviz piyasalarında merkez bankası müdahalesini öngören ve altın fiyatını ons başına 35 ABD dolarına sabitleyen 1944 anlaşması (New Hampshire, Bretton Woods'da yapıldı). Anlaşma 1971'de Başkan Richard Nixon tarafından iptal edildi ve büyük para birimleri için dalgalı kur sistemine geçildi.

Brüt İşleme Marjı

Kısaca: GPM. Soya fasulyesinin maliyeti ile işlenmiş soya yağı ve küspesinin toplam satış geliri arasındaki fark.

C
Cabinet İşlemi

Opsiyon yatırımcılarının, derin zararda opsiyonları bir tikten daha düşük bir fiyattan işleyerek tasfiye etmesine olanak tanır; bu genellikle nominal değerin yüzde yarımı kadar bir fiyata denk gelir. Cabinet işlemi, aslında işe yaramaz bir opsiyonun son çivisi olarak kullanılır ve kayıpların bir kısmını geri kazanmaya yardımcı olur; opsiyon için mümkün olan en düşük işlem fiyatıdır. Ayrıca cabinet işleminin kısa veya uzun pozisyon açmak için kullanılamayacağı unutulmamalıdır.

Cari Getiri

Kuponun, borç enstrümanının cari piyasa fiyatına oranı.

COM Üyeliği

Bir kişinin, emtia opsiyonları piyasası kategorisinde listelenen sözleşmeleri işlemesine olanak tanıyan bir Chicago Board of Trade üyeliği.

Contango (Normal Piyasa)

Yakın vade fiyatlarının uzak vade fiyatlarından düşük olduğu durum. Uzak vadeler taşıma maliyetlerini (faiz, depolama vb.) içerdiği için çoğu piyasada normaldir. Backwardation'ın tersi.

CQG

CQG (Comprehensive Quotes and Graphics) tarafından sağlanan bu fiyat ve işlem platformu, teknik analiz araçlarına ihtiyaç duymayan yatırımcılar için güçlü bir gerçekleştirme platformudur. Piyasa derinliği işlem arayüzü, Emirler ve Pozisyonlar görünümü ve Fiyat Panosu gibi yardımcı araçlar içerir.

Crush Spreadi

Soya fasulyesi vadeli işlemlerinin alınıp aynı anda soya yağı ve küspesi vadeli işlemlerinin satılması. Bkz. Ters Crush.

Ç
Çapraz Hedge

Hedge edilen nakit emtia için bir vadeli işlem sözleşmesi bulunmadığında ve nakit ile vadeli piyasaların benzer fiyat trendleri izlediği durumlarda, farklı ancak ilişkili bir vadeli işlem sözleşmesi kullanarak nakit emtiayı hedge etmek (örneğin balık ununu hedge etmek için soya küspesi vadeli işlemlerini kullanmak).

Çapraz Kur

Paritenin kote edildiği ülkede standart dışı kabul edilen herhangi iki para birimi arasındaki döviz kuru.

Çift Yönlü Fiyat

Bayi tarafından hem bir alış hem de satış forex kuru kote edildiğinde.

Çubuk Grafik

Belirli bir dönemde bir işlem seansı için en yüksek, en düşük ve uzlaşma fiyatlarını gösteren grafik; teknik analizde trend ve formasyonları tespit etmek için kullanılır.

D
Dar Kapsamlı Hisse Endeksi

S&P 500 gibi geniş kapsamlı hisse endeksleri; tek bir bileşenin ağırlığının %30'dan fazla olamayacağı ve en büyük beş bileşenin ağırlığının endeksin %60'ını aşamayacağı bir menkul kıymet sepeti olarak tanımlanır. Diğer tüm endeksler dar kapsamlı sayılır ve tekil hisse vadeli işlemleriyle aynı şekilde düzenlenir.

Dayanak Vadeli İşlem Sözleşmesi

Opsiyonun alma (alım opsiyonunda) veya satma (satım opsiyonunda) hakkı verdiği belirli vadeli işlem sözleşmesi.

DeFi (Merkeziyetsiz Finans)

Geleneksel aracılar olmadan, blok zinciri ve akıllı sözleşmeler kullanarak çalışan bir finansal ekosistem.

Değince Piyasa Emri

Kısaca: MIT. Fiyata ulaşıldığında otomatik olarak piyasa emrine dönüşen bir fiyat emri.

Değişim Teminatı

Büyük piyasa oynaklığı dönemlerinde veya yüksek riskli hesaplarda, bir takas üyesi firmanın takas merkezine yatırması gereken ek teminat.

Değişken Limit

Belirli koşullarda normalden daha büyük fiyat hareketlerine izin veren bir fiyat sistemi. Aşırı oynaklık dönemlerinde bazı borsalar, normal günlük fiyat limitlerini aşan seviyelerde işleme izin verir.

Delta

Dayanak vadeli fiyattaki birim değişime karşılık bir opsiyon priminin ne kadar değiştiğinin ölçüsü. Delta genellikle opsiyonun vade sonunda kârda olma olasılığı olarak yorumlanır.

Denkleştirme (Offset)

İlk veya açılış pozisyonunun tersi olan ikinci bir vadeli işlem ya da opsiyon pozisyonu almak. Yani alım yaptıysanız satmak, satış yaptıysanız almak. Bkz. Tasfiye, Pozisyon Kapatma.

Depo Makbuzu

Depoda belirli bir miktar ve kalitede emtianın varlığını ve mevcudiyetini garanti eden belge; hem nakit hem de vadeli işlemlerde mülkiyet devri aracı olarak yaygın kullanılır.

Deste (Deck)

Bir ring aracısının işlem ringinde tuttuğu, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerini alma veya satma müşteri emirlerinin toplamı.

Destek

Teknik analizde, yeni alımların gelip herhangi bir düşüşü durdurmasının muhtemel olduğu fiyat bölgesi. Bkz. Direnç.

Devalüasyon

Bir ülkenin para biriminin değerinde, genellikle o ülke tarafından yapılan resmi bir düşüş.

Devir (Give Up)

Give up, müşterinin talebi üzerine, gerçekleştirme hizmetini vermeyen bir aracı kuruma alacaklandırılan bir emirdir. Daha basit bir ifadeyle, emri veren aracıya değil, başka bir aracıya veya aracı kuruma alacaklandırılmasıdır; işlemi “devrediyorlar”. En yaygın senaryo, bir müşterinin işlem yapmak istemesi ancak normal aracısının bir nedenle işlemi gerçekleştirememesidir. Elektronik ve otomatik işlemin gelişiyle give up giderek daha az yaygın hale gelmiştir, ancak belirli durumlarda hâlâ kullanılır.

Devir Stoku

Pazarlama yılı boyunca tüketilmeyip yıl sonunda depoda kalan tahıl ve yağlı tohum emtiaları. Bu stoklar bir sonraki pazarlama yılına “devredilir” ve o ürün yılında üretilen stoklara eklenir.

Devre Kesici

Büyük gün içi piyasa düşüşlerinde bir soğuma süresi sağlamak için hisse ve türev piyasalarında; bir önceki günün kapanış fiyatının %7, %13 ve %20'sinde belirlenen işlem durdurmaları.

Dışsal Değer

Bir opsiyonun fiyatı ile içsel değeri arasındaki fark. Zaman değeri olarak da bilinir.

Dikey Spread

Aynı vade ayına ancak farklı kullanım fiyatlarına sahip satım veya alım opsiyonlarının alınıp satılması.

Direnç

Teknik işlemde, sürekli bir piyasa yükselişini bastırmak için yeni satışların ortaya çıkacağı fiyat bölgesi. Bkz. Destek.

Dönüş (Reversal)

Piyasa fiyatındaki yön değişikliği.

Dönüşüm Faktörü

Hazine tahvili ve bonosu vadeli işlem sözleşmelerinin fiyatlarını, teslime uygun çeşitli nakit hazine tahvil ve bonolarıyla eşitlemek için kullanılır.

Döviz

Döviz piyasası; forex piyasası olarak da adlandırılır.

Döviz Kuru

Bir para biriminin değerinin başka bir para birimi cinsinden ifadesi.

Döviz Piyasası

Alıcı ve satıcıların telefon ve diğer iletişim araçlarıyla döviz işi yürüttüğü tezgah üstü (OTC) piyasa. Döviz piyasası olarak da adlandırılır.

Döviz Vadeli İşlemleri

Kısaca: Forex veya FX. Döviz vadeli işlemlerinin kısa adı; FX veya para vadeli işlemleri olarak da bilinir. Forex vadeli işlemleri, belirli miktarda bir para birimini belirli bir gelecek tarihte, belirli bir fiyattan alma veya satma yönünde borsada işlem gören sözleşmelerdir.

Düşük

Belirli bir vadeli işlem sözleşmesi için belirli bir dönemin en düşük fiyatı.

Düşüş (Drawdown)

Bir yatırımın fiyatı son zirvesinin altına düştüğünde o yatırımın düşüşte (drawdown) olduğu söylenir. Drawdown, bir yatırımın fiyatının son zirve fiyatından yüzde olarak düşüşüdür. Zirve seviyesi ile dip arasındaki döneme düşüşün uzunluğu, dip ile zirveye tekrar ulaşılması arasındaki döneme ise toparlanma denir.

Düzeltilmiş Toplam Özsermaye

Kısaca: ATE. Bir hesabın toplam özsermayesinden kullanılamayan fonlar çıkarıldıktan sonra kalan tutar.

Düzeltilmiş Vadeli Fiyat

Cari vadeli fiyata yansıyan nakit fiyat karşılığı; teslim edilecek finansal enstrüman (tahvil veya bono gibi) için vadeli fiyat çarpı dönüşüm faktörü olarak hesaplanır.

E
Ekleme Yöntemi

Ödenecek faizin, vade veya faiz ödeme tarihlerinde anaparaya eklendiği yöntem.

Ekonometri

Ekonomik teorileri ve ekonomik problemlerin çözümlerini test etmek ve nicelleştirmek için ekonomi alanında istatistiksel ve matematiksel yöntemlerin uygulanması.

Elektronik Emir

İnternet veya bir elektronik işlem sistemi aracılığıyla (aracı kullanmadan) elektronik olarak verilen emir.

Elektronik Görevli

Kısaca: EC. Chicago Board of Trade işlem ringlerinde birçok ring aracısı tarafından kullanılan elektronik emir yönetim aracı.

Elektronik İşlem Saatleri

Kısaca: ETH. ABD'nin akşam saatlerindeki mesai sonrası piyasaları. ETH sırasında işlem gören vadeli işlem sözleşmeleri; Chicago Board of Trade'in A/C/E'si, Chicago Mercantile Exchange'in GLOBEX'i ve New York Mercantile Exchange'in ACCESS'i gibi elektronik eşleştirme platformlarında işlem görür.

Emir Değiştirme

Mevcut bir bekleyen veya işleme açık emri değiştirmek.

Emir İptali

Bekleyen veya işleme açık bir emri iptal etmek. Bir yatırımcı, gerçekleşmiş ancak henüz gerçekleştiği bildirilmemiş bir emri iptal etmeye çalışırsa, emir gerçekleşti olarak bildirildiğinde “iptal için çok geç” olur.

Emir İşleme Sistemi

TOPS; bir firmanın masasından veya doğrudan müşterilerinden borsa salonu operasyonlarına emir akışını hızlandıran elektronik bir emir giriş, yönlendirme ve gerçekleşme raporlama sistemidir. CME ve CBOT'un ortak mülkiyetindedir.

Emtia

Tarım ürünleri, metaller, petrol, dövizler ve finansal enstrümanlar ile endeksler dahil olmak üzere, ticarette kullanılabilen bir ticaret malı veya ürün.

Emtia Borsası Yasası

Kısaca: CEA. 1936'da çıkarılan, Emtia Borsası Otoritesi'ni kuran ve çok çeşitli emtialarda vadeli işlemi devlet düzenlemesi altına alan federal yasa.

Emtia Fonu

Vadeli işlem veya opsiyon sözleşmeleri işlemek amacıyla bir dizi kişinin katkıda bulunduğu fonların birleştirildiği bir girişim.

Emtia Fonu İşletmecisi

Kısaca: CPO. Bir emtia fonu işleten veya bunun için fon toplayan kişi ya da kuruluş. CPO'ların genellikle CFTC'ye kayıtlı olması gerekir.

Emtia İşlem Danışmanı

Kısaca: CTA. Başkalarına vadeli işlem sözleşmeleri veya opsiyonların değeri ya da alım-satımının uygunluğu konusunda tavsiye veren veya müşteri adına işlem yapan kişi. Bir CTA başkalarının parasını işletir ve genellikle CFTC'ye kayıtlı olmalıdır.

Emtia Vadeli İşlemleri Komisyonu

Kısaca: CFTC. Emtia Borsası Yasası'nı yürüten, 1974'te kurulan federal düzenleyici kurum. CFTC, ABD'deki vadeli işlem ve vadeli işlemlere dayalı opsiyon piyasalarını denetler. Kurum tüm bakanlıklardan bağımsızdır ve Başkan tarafından atanan, Senato onayına tabi beş komisyon üyesinden oluşur.

Emtialar Arası Spread

Bir vadeli işlem piyasasının belirli bir teslim ayının alınıp, farklı ancak ilişkili başka bir vadeli işlem piyasasının aynı teslim ayının aynı anda satılması.

Erişim

New York Mercantile Exchange'in yalnızca ABD akşam saatlerinde vadeli işlem sözleşmeleri için kullanılabilen elektronik işlem platformu.

Ertelenmiş Teslim Ayı

Yakın vadeli teslim ayından farklı olarak, vadeli işlemin gerçekleştiği uzak teslim ayları.

Ertelenmiş Vadeliler

Daha uzak aylarda vadesi dolan vadeli işlem sözleşmeleri. Bkz. Yakın Vadeler.

Eurodolar

Yurt dışında tutulan ABD doları mevduatları. Sahipleri arasında bireyler, şirketler, bankalar ve merkez bankaları bulunabilir.

F
Faiz Arbitrajı

Yabancı ülkedeki yüksek faiz oranından yurt içine göre kâr elde etmek için yabancı borç enstrümanlarının satın alındığı işlem. İşlem, yalnızca yabancı para birimindeki forward oranı, faiz oranındaki primden daha az bir iskontoyla satılıyorsa kârlıdır. Bkz. Faiz Oranı Paritesi.

Faiz Oranı Paritesi

Faiz oranı paritesinin resmi teorisi, normal koşullarda bir para biriminin başka bir para birimi cinsinden forward primi veya iskontosunun, iki ülke arasındaki faiz farkıyla doğrudan ilişkili olduğunu ileri sürer. Bu teori yalnızca uluslararası kısa vadeli sermayenin serbest akışı olduğunda geçerlidir. Gerçekte çok sayıda ekonomik ve yasal engel bu hareketi kısıtlar, bu yüzden fiili parite nadirdir. Bkz. Faiz Arbitrajı.

Federal Fon Oranı

Federal fonların kullanımı için alınan faiz oranı.

Federal Fonlar

Üye bankaların Federal Reserve'deki mevduatları; bu fonlar üye bankalarca diğer üye bankalara ödünç verilir.

Federal Rezerv Sistemi

1913'te Federal Reserve Yasası ile kurulan ABD merkez bankacılığı sistemi. Ülkenin ekonomik ve finansal hedeflerine ulaşmasına yardımcı olmak için tasarlanmıştır. Federal Reserve Sistemi'nin yapısı; bir Guvernörler Kurulu, Federal Açık Piyasa Komitesi ve 12 Federal Reserve Bankası'ndan oluşur.

Finansal Enstrüman

İki temel finansal enstrüman türü vardır: borç enstrümanı (fonların faiziyle geri ödenmesi anlaşmasıyla verilen bir kredi) ve öz sermaye menkul kıymeti (bir şirketteki pay veya hisse).

Fiyat Değişimi

Genellikle bir hatalı işlemin çözülmesi nedeniyle, daha önce bildirilen bir gerçekleşmede yapılan düzeltme.

Fiyat Keşfi

Bir borsada açık artırmayla yürütülen işlemlerle bir emtianın fiyatının belirlenmesi süreci.

Fiyat Limiti

Bir vadeli işlem sözleşmesi için bir işlem seansında, bir önceki günün uzlaşma fiyatından izin verilen maksimum yükseliş veya düşüş. Bkz. Değişken Limit, Maksimum Fiyat Dalgalanması.

Fiyat Limitli Emir

Bir alıcının bir sözleşme için ödeyeceği en yüksek fiyatı veya bir satıcının bir sözleşmeyi satacağı en düşük fiyatı belirten emir.

Fiziki Karşılığı ile Değişim

Kısaca: EFP. Bir fiziki emtia pozisyonunun bir vadeli işlem pozisyonuyla değiştirildiği işlem. “Fiziki karşılığı” veya “nakit karşılığı” olarak da adlandırılır.

Fiziki Mallar

Spot piyasada alınıp satılan fiziki ürünlerdir.

Forward Nakit Sözleşme

Kısaca: Forward Sözleşme. Satıcının belirli bir nakit emtiayı gelecekte bir alıcıya teslim etmeyi kabul ettiği nakit sözleşme. Forward sözleşmeler, vadeli işlem sözleşmelerinin aksine özel olarak müzakere edilir ve standart değildir.

G
Gamma

Dayanak vadeli fiyattaki birim değişime karşılık deltanın ne kadar hızlı değiştiğinin ölçüsü.

Gayrisafi Milli Hasıla

Kısaca: GSMH (GNP). Gayrisafi Yurt İçi Hasıla, artı yurt dışı yatırımlar sonucu yerleşiklere tahakkuk eden gelir, eksi yurt içi piyasalarda kazanılıp yurt dışındaki yabancılara tahakkuk eden gelir.

Gayrisafi Yurt İçi Hasıla

Kısaca: GSYH (GDP). Bir ekonominin belirli bir dönemde (genellikle bir yıl) ürettiği tüm nihai mal ve hizmetlerin değeri.

Gecikmeli Fiyatlar

Çeşitli vadeli işlem borsalarının gerektirdiği sürelerle (genellikle 10-20 dakika) gecikmeli piyasa fiyatları.

Gecikmeli Göstergeler

Ekonominin genel yönünü gösteren ve öncü göstergelerin ima ettiği trendi doğrulayan ya da yalanlayan piyasa göstergeleri. Eşzamanlı göstergeler olarak da adlandırılır.

Geçerlilik Tarihi

Geçerlilik tarihi (GTD), gerçekleştirilene veya iptal edilene ya da yatırımcının belirttiği tarihteki işlem seansının sonuna kadar geçerli olan bir emirdir. En sık stop veya limit emirleriyle ilişkilendirilir; emir önceden değiştirilmediği, gerçekleştirilmediği veya iptal edilmediği sürece belirtilen tarihe kadar geçerlidir. Özellikle aktif yatırımcılar için net bir zaman çizelgesi oluşturur.

Geçiş (Switching)

Mevcut bir pozisyonu tasfiye edip aynı emtia veya para biriminin başka bir sözleşme ayında aynı anda yeniden açmak.

Gerçek Zamanlı Fiyatlar

Gecikmeli olmayan piyasa fiyatları.

Gerçekleş veya İptal Et

Hemen ve tamamen gerçekleştirilmesi gereken emir; aksi takdirde emir otomatik olarak iptal edilir.

Gerçekleşme (Fill)

Kısaca: FOK. Bir emri gerçekleştirmek. Ayrıca, gerçekleştirilmiş bir emir.

Gerçekleştirilemedi (Unable)

Henüz gerçekleştirilememiş, işleme açık bir emir.

Geri Alım Anlaşmaları (Repo)

Kısaca: Repo. Genellikle ABD devlet menkul kıymetlerinde, satıcının menkul kıymeti daha sonraki bir tarihte geri almayı kabul ettiği, satıcı ile alıcı arasındaki anlaşma.

Geri Çekilme (Retracement)

Ana bir fiyat trendi içindeki bir dönüş.

Getiri (Yield)

Bir yatırımın yıllık getirisinin ölçüsü.

Getiri Eğrisi

Getiri seviyesinin dikey eksende, benzer kredibiliteye sahip borç enstrümanlarının vadeye kadar süresinin yatay eksende çizildiği grafik. Getiri eğrisi, uzun vadeli oranlar kısa vadeli oranlardan yüksek olduğunda pozitiftir.

Global Makro Strateji

Varlıkları yönetmede global makro yaklaşımını kullanan Emtia İşlem Danışmanları, işlem fırsatlarını belirlemek için öncelikle çeşitli ülkelerin genel ekonomik ve siyasi görünümlerine ve diğer makroekonomik ilkelere odaklanır.

Globex

Chicago Mercantile Exchange'in elektronik işlem platformu.

Görevli (Clerk)

Bir üyenin, işlem salonunda telefon görevlisi veya koşucu olarak çalışmak üzere kaydedilmiş çalışanı.

Görünmeyen Arz

Toptancıların, üreticilerin ve imalatçıların elinde bulunan, doğru şekilde tespit edilemeyen sayılmamış emtia stokları; ticari kanalların dışında olan ancak teorik olarak piyasaya sunulabilir stoklar.

Grafik Analizi

Vadeli işlem piyasalarının teknik analizinde piyasa davranışını incelemek ve gelecekteki fiyat hareketlerini öngörmek için grafiklerin kullanılması. Grafik analizi; fiyat hareketlerini, hacmi, açık pozisyonu veya diğer istatistiksel göstergeleri çizmek için kullanılır. Bkz. Teknik Analiz.

Gün İçi İşlem

Aynı işlem seansı içinde aynı pozisyon veya pozisyonların açılıp kapatılmasını ifade eder.

Gün İçi Yatırımcı

Vadeli işlem veya opsiyon sözleşmelerinde pozisyon alan ve bunları aynı işlem gününün kapanışından önce kapatan spekülatörler.

Günlük Emir

Yalnızca tek bir işlem seansı boyunca, mümkünse gerçekleştirilmek üzere verilen emir. Emir o gün gerçekleştirilemezse otomatik olarak iptal edilir.

Günlük İşlem Limiti

Bir sözleşme için borsanın her gün belirlediği maksimum fiyat aralığı.

H
Hacim

Belirli bir zaman diliminde bir vadeli işlem veya vadeli işlemlere dayalı opsiyon sözleşmesinde yapılan işlem sayısı.

Hareketli Ortalama Grafikleri

Farklı fiyat trendlerini tanımaya yönelik istatistiksel bir fiyat analiz yöntemi. Hareketli ortalama, önceden belirlenmiş sayıda günün fiyatları toplanıp gün sayısına bölünerek hesaplanır.

Havuz (Pool)

Bkz. Emtia Fonu.

Hedge (Riskten Korunma)

Daha sonra yapılacak bir nakit piyasa işlemi için geçici ikame olarak bir vadeli işlem sözleşmesinin alınması veya satılması. Genellikle nakit piyasa ile vadeli piyasada aynı anda zıt pozisyonları içerir. Bkz. uzun hedge, kısa hedge.

Hedge Yapan

Mısır, soya fasulyesi, buğday, ABD Hazine tahvilleri, bonoları vb. bir nakit emtiaya sahip olan veya sahip olmayı planlayan ve emtianın maliyetinin nakit piyasada alım veya satımdan önce değişebileceğinden endişe eden kişi ya da şirket.

Hızlı Piyasa

Ring komitesi tarafından olağandışı hacim veya oynaklık yaşadığı belirlenen piyasa. Bu koşullarda, müşteri emirlerini işleyen ring aracıları, emirlerin gerçekleştirilmesi ve gerçekleşmelerin raporlanmasıyla ilgili birçok normal standarttan muaf tutulur.

Hisse Endeksi

Seçilmiş bir hisse grubundaki değer değişimlerini ölçmek ve raporlamak için kullanılan gösterge. Belirli bir hisse endeksinin piyasayı nasıl izlediği; bileşimine, hisse örneklemine, bireysel hisselerin ağırlıklandırılmasına ve endeksi oluşturmak için kullanılan ortalama yöntemine bağlıdır.

Hisse Senedi Piyasası

Hisse senetlerinin alınıp satıldığı piyasa.

İ
İçsel Değer

Bir opsiyonun kârda olduğu tutar. Bkz. Kârda Opsiyon.

İhtiyari Hesap

Hesabın kayıtlı olduğu kişi dışında herhangi bir kişi veya kuruluşun işlem yetkisi ya da kontrolü uyguladığı hesap. Kontrollü veya yönetilen hesap olarak da adlandırılır.

İkincil Piyasa

Daha önce ihraç edilmiş menkul kıymetlerin alınıp satıldığı piyasa.

İlişkili Kişi

Kısaca: AP. Vadeli işlem piyasasında; müşteri emirlerinin alınması veya iletilmesi, ihtiyari hesapların yönetilmesi ya da piyasaya fiili katılımla ilgilenen katılımcılar.

İlk Bildirim Günü

Emtia ve borsalara göre değişen, vadeli işlemlere karşı fiili emtia teslim etme niyeti bildirimlerinin yetkilendirildiği ilk gün.

İptal

Kısaca: Değiştir. Mevcut bir bekleyen veya işleme açık emri fiyat, tür veya miktar açısından değiştirmek.

İptal (Bust)

Daha önce hatalı bildirilen bir işlemin geri alınması.

İptal Edilene Kadar Geçerli

Kısaca: GTC. Gerçekleştirilene veya iptal edilene kadar bir aracı tarafından işleme açık tutulan emir. Bkz. Açık Emir.

İptal İçin Çok Geç

Bir yatırımcı, halihazırda gerçekleştirilmiş ancak henüz gerçekleşti olarak bildirilmemiş bir emri değiştirmeye veya değiştirmeye çalıştığında, emrin iptal için çok geç olduğu söylenir.

İskonto

Par değerin altında. İleri tarihli bir teslim, spot teslimata göre iskontolu satılıyorsa spot fiyatından daha düşük bir fiyattan satılıyor demektir. Bkz. Prim.

İskonto Oranı

Federal Reserve'ün üye bankalara verdiği kredilere uyguladığı faiz oranı.

İskonto Yöntemi

Bir menkul kıymeti par değerin altında ihraç edip vade sonunda par değeri geri ödeyerek faiz ödeme yöntemi. Yüksek par değer ile düşük alım fiyatı arasındaki fark faizdir.

İz Süren Stop Emri

Bu özel emir türü, yatırımcının bir Stop emrinin korumasına sahipken piyasadaki olumlu hareketten kâr etmesine olanak tanır.

K
Kaldıraç

Görece küçük bir sermaye ile büyük dolar tutarındaki bir emtiayı kontrol edebilme yeteneği.

Kalite Farkları

Vadeli işlemde belirtilen par/baz kalite veya konumdan daha düşük (yüksek) kalite ya da konumdaki bir emtia için alıcıya tanınan iskontolar (primler). Farklılıklar (differentials) olarak da adlandırılır.

Kalite Farkları (Differentials)

Aynı emtianın çeşitli stoklarının sınıfları, kaliteleri ve teslim yerleri arasındaki fiyat farkları. Bkz. Ödenekler.

Kalite Sertifikası

Yetkili müfettişler veya derecelendiriciler tarafından belirlenen bir emtianın kalitesini ortaya koyan belge.

Kapanış

Bir işlem seansının sonu. İşlem, bir sonraki iş günü açılışta devam eder. Bazen kapanış fiyatını ifade etmek için kullanılır. Bkz. Açılış.

Kapanış Aralığı

Piyasanın kapanışı sırasında vadeli işlemlerin gerçekleştiği fiyat aralığı.

Kapanış Fiyatı

Bkz. Uzlaşma Fiyatı.

Kapanışta Al

İşlem seansının sonunda, kapanış aralığındaki bir fiyattan alım yapmak.

Kapanışta Piyasa Emri

Kısaca: MOC. İşlem seansının sonunda, kapanış fiyat aralığındaki bir fiyattan alım veya satım emri.

Kapatma (Cover)

Daha önce açılmış bir pozisyonu denkleştirmek için vadeli işlem almak veya satmak.

Kârda Opsiyon

İçsel değeri olan opsiyon. Kullanım fiyatı, dayanak vadeli işlem sözleşmesinin cari fiyatının altındaysa bir alım opsiyonu kârdadır. Kullanım fiyatı, dayanak vadeli işlem sözleşmesinin cari fiyatının üstündeyse bir satım opsiyonu kârdadır. Bkz. İçsel Değer.

Karşı Taraf

Bir finansal işlemin taraflarından biri; tipik olarak döviz işlemlerinde.

Kayden İzlenen Menkul Kıymetler

Her alacaklının adını, adresini, sosyal güvenlik veya vergi kimlik numarasını ve ödünç verilen tutarı içeren, elektronik olarak kaydedilen menkul kıymetler (yani tahvil sahiplerine sertifika verilmez; transfer acentesi belirlenen bir tarihte faiz ödemelerini her alacaklının banka hesabına elektronik olarak yansıtır).

Kayıtlı Temsilci

Bir komisyon evi veya Vadeli İşlem Komisyoncusu tarafından istihdam edilen ve onun için iş toplayan kişi.

Kelebek Spreadi

Merkez teslim ayının her iki spreade ortak olduğu, zıt yönlerde yerleştirilen iki vadeler arası spread.

Kesinti (Haircut)

Teminat olarak yatırılan varlıkların değerini belirlerken piyasa değerinden yapılan indirim.

Kırılma (Break)

Fiyatta hızlı ve keskin düşüş.

Kısa Opsiyon Değeri

Kısa opsiyon değeri, bir işlem hesabındaki tüm kısa opsiyonların cari piyasa değeridir. Opsiyonlar son bildirilen fiyata göre değerlenir. Piyasa hareketi, alış ve satışların son bildirilen fiyattan uzaklaşmasına neden olabilir. Özünde, opsiyon cari piyasa değerinden varsayımsal olarak denkleştirilseydi müşterinin hesabına ne kadar nakit gireceğini hesaplar. Bu, yatırımcıların piyasadaki durumlarını görmek için kullandığı bir araçtır; ancak piyasa değiştikçe değişen akışkan bir rakamdır.

Kısa Vadeli Elde Tutma Süresi

İşlemleri tasfiyeye kadar saniyelerden üç aya kadar tutmaya yönelik bir zaman dilimi.

Kısa Vadeli Zaman Ufku

Kısa vadeli yatırım zaman ufku, 3 yıldan az bir dönemdir.

Kısmi Gerçekleşme

Bir yatırımcı 1 lottan fazla alma veya satma emri verdiğinde, emrin yalnızca kısmen gerçekleşmesi her zaman mümkündür.

Komisyon

Bir aracının bir işlemi gerçekleştirmek için müşteriden aldığı ücret. Aracılık ücreti olarak da adlandırılır.

Komisyon Evi

Bkz. Vadeli İşlem Komisyoncusu.

Koşucular (Runners)

Telefon görevlilerinden aldıkları emirleri ringde gerçekleştirilmek üzere aracılara ileten kuryeler.

Kotasyon

Belirli bir zamanda nakit emtiaların ya da vadeli işlem veya opsiyon sözleşmelerinin fiili fiyatı ya da alış/satış fiyatı.

Kredi Oranı

ABD Hükümeti tarafından çiftçilere emtia birimi başına ödünç verilen tutar.

Kripto İşlemenin Avantajları

Anında Çekim: Anında onayla fonlara hızlı ve kolay erişim. Stop Out Koruması: Dalgalı piyasa koşullarında stop out'a karşı koruma. Kripto Çeşitliliği: BTCUSD ve ETHUSD gibi popüler pariteleri avantajlı koşullarla işleyin.

Kullanılabilir Bakiye

ABD bankalarına keşide edilen banka havaleleri ve banka çekleri kullanılabilir fonları temsil eder.

Kullanılamayan Fonlar

Fonlar geçene kadar geçici olarak işleme kapalı olan yatırımların toplam tutarı.

Kullanım Fiyatı

Bir alım veya satım opsiyonuna dayanak vadeli işlem sözleşmesinin satın alınabileceği (alım ise) ya da satılabileceği (satım ise) fiyat. Kullanım fiyatı (strike) olarak da adlandırılır.

Kullanım Fiyatı (Strike)

Bir opsiyonun kullanılması durumunda sahibinin (alıcının) dayanak vadeli işlem sözleşmesini satın alabileceği veya satabileceği fiyat.

Kupon

Bir borç enstrümanının, ihraççının vade sonuna kadar sahibine ödemeyi garanti ettiği, yıllık yüzde olarak ifade edilen faiz oranı.

Kürsü (Pulpit)

Bir vadeli işlem borsasında ring veya rings'in bitişiğindeki ya da merkezindeki, borsa tarafından istihdam edilen piyasa raportörlerinin işlem ringinde oluşan fiyat değişimlerini kaydettiği yükseltilmiş yapı.

L
Likidite

Kısaca: Likit Piyasa. Bir piyasa, yüksek işlem hacmine sahip olduğunda ve minimum fiyat bozulmasıyla alım-satıma izin verdiğinde likittir.

Likit

Fiyatta önemli bir değişiklik olmadan büyük işlemlere izin verecek kadar dolaşımda birim bulunan bir menkul kıymet veya emtia piyasasının özelliği.

Limit

Bkz. Limit Emri, Pozisyon Limiti, Fiyat Limiti, Değişken Limit.

Limit Emri

Kısaca: LMT. Bir aracıya, fiyat ve zaman gibi gerçekleştirilmesine ilişkin kısıtlamalarla verilen emir.

Limit Fiyatı

Bkz. Maksimum Fiyat Dalgalanması.

Limit Hareketi

Bir borsanın kurallarıyla sabitlenen, tek bir işlem seansı boyunca izin verilen limite kadar yükselmiş veya düşmüş fiyat.

Limitli Stop

Bir stop emrinin çeşidi. Limitli alış stop emri, vadeli işlem sözleşmesi stop fiyatında veya üstünde işlem gördüğünde (ya da talep edildiğinde) limit emrine dönüşür. Limitli satış stop emri, vadeli işlem sözleşmesi stop fiyatında veya altında işlem gördüğünde (ya da teklif edildiğinde) limit emrine dönüşür.

Lot

Bir işlem birimi. Vadeli piyasada bir lot, bir vadeli işlem veya opsiyon sözleşmesini ifade eder.

M
Maksimum Fiyat Dalgalanması

Borsa kurallarıyla sabitlenen, tek bir işlem seansı boyunca sözleşme fiyatının yukarı veya aşağı değişebileceği maksimum tutar.

Mal Bedeli ve Navlun

Kısaca: C&F. Bir emtiayı varış limanına taşımak için ödenir.

Mal Bedeli, Sigorta ve Navlun

Kısaca: CIF. Bir emtiayı varış limanına taşımak için ödenir. Kote edilen fiyata dahildir.

Menkul Kıymet Vadeli İşlemleri

Bkz. Tekil Hisse Vadeli İşlemleri.

Merkez Bankası

Bir federal hükümette resmi veya yarı resmi statüye sahip finansal kurum. Hükümetler tarafından para ve kredi arzını genişletmek, daraltmak veya istikrara kavuşturmak için kullanılır. Örneğin ABD merkez bankası Federal Reserve'dür ve ECB (Avrupa Merkez Bankası) Avrupa Birliği için para politikasını yönetir.

Mevduat Sertifikası

Kısaca: CD. Bir sertifika ile belgelenen, belirli vadeli bir vadeli mevduat.

Mevduattaki Menkul Kıymetler

İşlem hesabınızda bulunabilecek hazine bonoları ve diğer faiz getirili devlet kuponları.

Milyon Başına Tur

Milyon başına tur, bir CTA programının 1 milyon dolarlık hesap bazında yıllık olarak yaptığı işlem (giriş ve çıkış) sayısını temsil eder. Yönetilen vadeli işlem danışmanları tarafından sık kullanılan bir istatistiktir. Bir tur; bir alım ve satımdan oluşan tek bir tamamlanmış işlemi ifade eder. Milyon başına tur sayınızı ikiyle çarparak milyon dolar başına işlem gören toplam sözleşme sayısına ulaşabilirsiniz.

Minimum Fiyat Dalgalanması

Minimum fiyat dalgalanması, belirli bir sözleşmenin işleminde mümkün olan en küçük fiyat hareketi artışıdır; tik olarak da adlandırılır. Bir menkul kıymet borsada işlem gördüğünde hareket tiklerle ölçülür. Üç tür tik vardır: artı, eksi ve sıfır. Artı tik, menkul kıymetin fiyatının alındığı fiyattan yüksek olması; eksi tik, alındığı fiyattan düşük olması; sıfır tik ise fiyatın aynı olmasıdır. Tikler işlem günü boyunca dalgalanır ve genellikle uzun süre aynı kalmaz, bu yüzden fiyat hareketlerini izlemeye devam etmek önemlidir.

Müşteri Ayrıştırılmış Fonları

Bkz. Ayrıştırılmış Hesap.

Müşteri Teminatı

Sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmesini sağlamak için hem vadeli işlem sözleşmesi alıcı ve satıcılarından hem de opsiyon satıcılarından talep edilen fonlar.

N
Nakdi Uzlaşma

Belirli vadeli işlem veya opsiyon sözleşmelerinin, emtia teslimi yerine nakit olarak kapatılması.

Nakit Emtia

Vadeli emtiadan farklı olarak, fiili fiziki emtia. Actuals olarak da adlandırılır.

Nakit Piyasa

İnsanların fiili emtiaları alıp sattığı yer. Bkz. Spot ve Forward Sözleşme.

Nakit Sözleşme

Fiili ürünün anında veya ileri tarihli teslimi için yapılan satış sözleşmesi.

Net Aktif Değeri

Bir emtia fonundaki her katılım biriminin değeri. Temelde; varlıklardan yükümlülüklerin çıkarılıp, açık pozisyonların piyasaya göre değerinin eklenip çıkarılması ve toplam dolaşımdaki birim sayısına bölünmesiyle hesaplanır.

Net Opsiyon Değeri

Net opsiyon değeri, piyasaya göre değerlenmiş tüm opsiyon pozisyonlarının birleşik alacak veya borç değeridir. Örneğin bir yatırımcı bir opsiyon sözleşmesi satın aldığında, sözleşmesinin değerini yansıtan bir net opsiyon değeri alacağı verilir. Yatırımcı bu alacağı başlangıç teminatı gereklilikleri veya diğer opsiyon sözleşmelerinin borcu gibi başka borçlara karşı kullanabilir. NOV, yatırımcılara opsiyon pozisyonu alırken daha fazla esneklik sağlar.

Net Tasfiye Değeri

Net Tasfiye Değeri olarak da bilinir; portföyünüzdeki tüm varlıkların cari değeridir. Her şeyi cari piyasa fiyatından tasfiye etseydiniz portföyünüzün ne kadar değerli olacağını yansıtır. Net tasfiye değeri; toplam nakdinize uzun pozisyonlardaki piyasa değeri eklenip kısa pozisyonlardaki piyasa değeri çıkarılarak hesaplanır.

NFT (Değiştirilemez Token)

Blok zinciri teknolojisiyle doğrulanan, genellikle sanat, koleksiyon veya sanal gayrimenkulü temsil eden benzersiz dijital varlık.

Nokta ve Şekil Grafikleri

İlgili zaman diliminden bağımsız olarak, minimum bir tutardaki fiyat değişimlerini gösteren grafikler.

Nominal Değer

Bir menkul kıymetin sertifikasının üzerinde yazan para tutarı; üstlenilen borcun orijinal dolar tutarı.

Nominal Fiyat

Fiili işlemin gerçekleşmediği bir dönem için vadeli işlemlerde fiyat kotasyonu.

Normal İşlem Saatleri

ABD piyasalarındaki standart sabah/öğleden sonra işlem seansları.

O
Omnibus Hesap

Bir Vadeli İşlem Komisyoncusu'nun başka bir Vadeli İşlem Komisyoncusu nezdinde tuttuğu, iki veya daha fazla kişinin işlemlerinin ayrı ayrı belirtilmek yerine birleştirilip başlatan aracının adı altında tutulduğu hesap.

Onay Beyanı

Bir vadeli işlem veya opsiyon pozisyonu açıldığında Vadeli İşlem Komisyoncusu tarafından müşteriye gönderilen beyan. Beyanda fiyat ve alınan veya satılan sözleşme sayısı gösterilir; bazen bir Alım ve Satım Beyanı ile birleştirilir.

Onaylı Teslim Tesisi

Borsa sözleşmelerinin teslimi için borsa tarafından yetkilendirilmiş banka, hayvan borsası, değirmen, depo, antrepo, tesis, silo veya diğer kurum.

OPEC

Kısaca: Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü. Bu örgüt, Orta Doğu'daki petrol üretiminin mülkiyeti işletmeci şirketlerden üretici ülkelerin hükümetlerine veya ulusal petrol şirketlerine geçtiğinde, 1973'te başlıca petrol fiyatlandırma gücü olarak ortaya çıktı. Üyeleri: Cezayir, Endonezya, İran, Irak, Kuveyt, Libya, Nijerya, Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Venezuela.

Opsiyon

Sahibine, belirli bir emtiadaki bir vadeli işlem sözleşmesini, şu an ile opsiyon sözleşmesinin vade sonu arasında herhangi bir zamanda belirli bir fiyattan alma (alım opsiyonu) veya satma (satım opsiyonu) hakkı ya da “opsiyonu” (yükümlülüğü değil) veren sözleşme.

Opsiyon Kullanımı

Bir alım opsiyonu sahibinin dayanak vadeli işlem sözleşmesini satın almak istemesi veya bir satım opsiyonu sahibinin dayanak vadeli işlem sözleşmesini satmak istemesi durumunda yaptığı işlem.

Opsiyon Sahibi

Bir alım veya satım opsiyonunun alıcısı.

Opsiyon Satıcısı (Grantor)

Bir opsiyon satan ve dayanak vadeli işlem sözleşmesini kullanım fiyatından satma (alım opsiyonunda) veya alma (satım opsiyonunda) yükümlülüğünü üstlenen kişi. Opsiyon Satıcısı veya Yazan olarak da adlandırılır.

Opsiyon Yazan (Writer)

Bir opsiyon satan kişi. Bkz. Opsiyon Satıcısı (Grantor).

Oran (Rate)

Bir para biriminin fiyatını başka bir para birimi cinsinden ifade etmek için kullanılan, genellikle işlem amaçlı bir forex terimi.

Orta Vadeli Elde Tutma Süresi

İşlemleri tasfiyeye kadar üç ay ile bir yıl arasında tutmaya yönelik bir zaman dilimi.

Orta Vadeli Zaman Ufku

Orta vadeli yatırım zaman ufku, üç ile on yıl arasında bir dönemdir.

Otomobil (Car / Lot)

Bir sözleşmede belirtilen ürün miktarının çoğu zaman bir demiryolu vagonunda taşınan miktara denk gelmesinden türeyen, bazen bir sözleşmeyi tanımlamak için kullanılan gevşek, niceliksel bir terim.

Ö
Ödemeler Dengesi

Kısaca: BOP. Bir ülke ile diğer tüm ülkeler arasında belirli bir dönemde gerçekleşen işlemlerin özeti.

Öncü Göstergeler

Önümüzdeki aylarda ekonominin durumunu işaret eden piyasa göstergeleri; ortalama imalat çalışma haftası, işsizlik sigortası ilk başvuruları, tüketim malları ve malzeme siparişleri, daha yavaş teslimat bildiren şirketlerin yüzdesi, imalatçıların dayanıklı mallar için karşılanmamış siparişlerindeki değişim, tesis ve ekipman siparişleri, yeni yapı ruhsatları, tüketici beklentileri endeksi, malzeme fiyatlarındaki değişim, hisse fiyatları ve para arzındaki değişim dahil.

Öz Düzenleyici Kuruluş

Kısaca: SRO. Öz düzenleyici kuruluşlar (yani vadeli işlem borsaları ve Ulusal Vadeli İşlemler Birliği) üyeleri için minimum finansal ve satış uygulaması gerekliliklerini uygular. Bkz. Belirlenmiş Öz Düzenleyici Kuruluş.

Özel Denkleştirme

Bir uzun pozisyon ile bir kısa pozisyonun, standart sektör denkleştirme uygulamalarına göre değil, bir müşterinin özel talimatlarına göre özel olarak eşleştirilip denkleştirilmesi.

P
Par (Nominal)

Bir menkul kıymetin nominal değeri.

Parite

Bir opsiyonun piyasada işlem gördüğü prim tam olarak içsel değerine eşitse, opsiyonun par'da (parity) işlem gördüğü söylenir. Başka bir deyişle zaman değeri sıfırdır.

Pip

Kote edilen bir para kurunda dördüncü ondalık basamağa (örneğin 0.0001) eklenen veya çıkarılan rakamlar için forex argosu. Bkz. Puanlar.

Piramitleme

Daha önce açılmış bir pozisyondaki kârı, o pozisyona ekleme yapmak için teminat olarak kullanmak.

Piyasa Emri

Kısaca: MKT. Miktar ve teslim ayı dahil belirli bir emtiayı, mümkün olan en kısa sürede en iyi fiyattan alma veya satma emri.

Piyasa Fiyatından

Emrin alındığı anda elde edilebilecek en iyi fiyattan alım veya satım emri. Bkz. Piyasa Emri.

Piyasa Raportörü

Borsa tarafından istihdam edilen ve işlem ringinde ya da yakınında bulunan, işlem sırasında oluşan fiyatları kaydeden kişi.

Piyasa Yapıcı

Düzenli olarak hem alış hem satış fiyatı kote eden ve herhangi bir finansal enstrüman için çift taraflı piyasa yapmaya hazır bir bayi.

Piyasalar Arası Spread

Bir borsada bir vadeli işlem sözleşmesinin belirli bir teslim ayının satılması ve başka bir borsada aynı teslim ayı ve vadeli işlem sözleşmesinin aynı anda alınması.

Piyasaya Göre Değerleme

Teminat hesaplarının, o günkü fiyat değişimlerine göre kâr ve zararları yansıtmak için günlük olarak düzeltilmesi.

Pozisyon

Piyasada uzun ya da kısa bir taahhüt. Bir vadeli işlem sözleşmesi alıcısının uzun pozisyonu, satıcısının ise kısa pozisyonu olduğu söylenir.

Pozisyon Günü

Bir vadeli işlem sözleşmesinde fiili emtiayı teslim etme veya alma sürecinin ilk günü. Satıcıyı temsil eden takas firması, kısa müşterilerinin bir vadeli işlem sözleşmesinde teslim yapmak istediğini takas merkezine bildirir.

Pozisyon Kapatma (Evening Up)

Mevcut bir piyasa pozisyonunu denkleştirmek için alım veya satım yapmak. Bkz. Tasfiye.

Pozisyon Kapatma (Liquidate)

İlk veya açılış pozisyonunun tersi olan ikinci bir vadeli işlem ya da opsiyon pozisyonu almak. Daha önceki bir işlemde alınan (veya satılan) aynı teslim ayına ait vadeli işlem sözleşmelerini satmak (veya almak) ya da vadeli piyasanın temsil ettiği nakit emtiayı teslim etmek (veya almak). Bkz. Denkleştirme.

Pozisyon Limiti

CFTC ve/veya sözleşmenin işlem gördüğü borsa tarafından belirlenen, bir kişinin tutabileceği maksimum spekülatif vadeli işlem sözleşmesi sayısı.

Pozisyon Yatırımcısı

Sözleşmeleri alan veya satan ve uzun bir süre elinde tutan yatırımcı.

Prim (Premium)

Şunları ifade eder: (1) daha kaliteli bir emtiayı almak için fiyatın artırılacağı tutar; (2) diğerinden daha yüksek fiyattan satılan bir vadeli teslim ayı; (3) vadeli fiyatın üzerindeki nakit fiyatlar; (4) bir opsiyonun alıcısının ödediği fiyat; veya (5) bir opsiyonun satıcısının aldığı fiyat.

Prime Rate (Baz Faiz)

Büyük bankaların en yüksek kredibiliteye sahip müşterilerine uyguladığı faiz oranı.

Puanlar (Points)

Ağırlıklı olarak forex terimi; kote edilen bir para kurunda dördüncü ondalık basamağa (örneğin 0.0001) eklenen veya çıkarılan rakamları tanımlar.

R
Ralli (Yükseliş)

Bir düşüşün ardından fiyatların yukarı yönlü hareketi; tepkinin (reaction) tersi.

Ring (Pit)

Bir borsa işlem salonunda vadeli işlem ve vadeli işlemlere dayalı opsiyon sözleşmelerinin alınıp satıldığı alan.

Ring Aracısı

Bir borsanın işlem salonunda başka bir kişi adına emir gerçekleştiren kişi. Emir gerçekleştiren bir ring aracısının CFTC tarafından lisanslanması gerekir.

Ring Dışı İşlemler

Belirli teknik amaçlarla, olağan borsa işlem ringi dışında bir yerde gerçekleştirilen işlemler.

Ring Yatırımcısı

Borsa salonunda kendi adına veya kontrol ettiği bir hesap adına işlem yapan borsa üyesi. “Local” olarak da adlandırılır.

Riskten Korunma

Herhangi bir nakit piyasa pozisyonundaki fiyat riskini, vadeli piyasada eşit ama zıt bir pozisyon alarak dengeleme uygulaması.

Rollover (Vade Devri)

Bir forex işleminin uzlaşmasının başka bir tarihe ertelendiği süreç. Bu sürecin maliyeti, iki para biriminin faiz oranı farkına dayanır.

S
Satım Opsiyonu (Put)

Bir emtiayı veya menkul kıymeti belirli bir süre içinde önceden belirlenmiş bir fiyattan satma hakkı veren opsiyon.

Satın Alma Gücü

Toplam İşlem Özsermayesi eksi Başlangıç Teminatı. Satın alma gücünüz, yeni pozisyonlar açmak için elinizdeki fonları temsil eder. Toplam işlem özsermayeniz ve teminatlarınız değiştikçe gün boyunca değişir. Opsiyon pozisyonlarınız varsa, teminat tutarları toplam portföy riskinin hesaplanmasına dayanır.

Satış Emri

Kısaca: Sat. Bir teklif. Bu işlem türü satmayı veya kısa pozisyona geçmeyi belirtir. Almanın veya uzun pozisyona geçmenin tersi.

Satış Fiyatı (Ask)

Bir tarafın satmaya razı olduğu fiyat; teklif (offer) fiyatı olarak da bilinir.

Satış Hedge'i

Kısaca: Kısa Hedge. Gelecekte satılacak emtiaların olası fiyat düşüşlerine karşı korunmak için vadeli işlem sözleşmeleri satmak. Nakit emtialar satıldığında, başlangıçta satılanlarla eşit sayı ve türde vadeli işlem sözleşmeleri alınarak açık vadeli pozisyon kapatılır. Bkz. Riskten Korunma.

Satış Miktarı

Belirtilen satış (ask) fiyatından sunulan vadeli işlem veya opsiyon sözleşmelerinin sayısı.

Satış Spreadi

Kısaca: Opsiyon Satış Spreadi. Bir opsiyon satış spreadini belirtmek için seçtiğiniz işlem türü.

Scalp

Küçük kazançlar için işlem yapmak. Scalping genellikle bir pozisyonu hızlıca, çoğu zaman birkaç dakika içinde açıp kapatmayı içerir.

Scalper (Anlık İşlemci)

Bir işlem seansı boyunca küçük, kısa vadeli kârlar için işlem yapan, nadiren pozisyonu gecelik taşıyan ringdeki yerel yatırımcı.

Sertifikalı Stoklar

Bir borsanın işlem ve test düzenlemeleri kapsamında, borsa tarafından belirlenen ve onaylanan teslim noktalarında teslim için tasarlanmış ve sertifikalandırılmış emtia miktarları.

Short Squeeze (Kısa Sıkışma)

Arz eksikliğinin, satış yapmış olanları pozisyonlarını teslimle değil vadeli piyasada denkleştirerek kapatmaya zorladığı durum.

Simülasyon İşlemi

Gerçekten piyasaya girmeden veya gerçek fon riske atmadan alım-satım yapma süreci.

Sistematik

Sistematik yaklaşımla işlem yapan Emtia İşlem Danışmanları; işlem hedeflerini, risk kontrollerini ve kuralları tanımlayarak işlemleri metodik bir şekilde bulur ve gerçekleştirir. Birçok sistematik CTA, piyasa verilerinin teknik analizine veya temel ekonomik verilere dayalı, minimum yönetici müdahalesi olan bilgisayar modelleri kullanır.

Son (Last)

Belirli bir vadeli işlem sözleşmesinin piyasada işlem gördüğü en son fiyat.

Son İşlem Günü

Belirli bir vadeli işlem veya opsiyon sözleşmesinde işlemin yapılabileceği son gün.

Sözleşme

Vadeli işlemlerde bir işlem birimi. Ayrıca, bir vadeli işlemde alıcı ve satıcı arasındaki fiili iki taraflı anlaşma.

Sözleşme Ayı

Vadeli işlem sözleşmesinin şartlarına göre teslimin yapılacağı ay; Teslim Ayı olarak da bilinir.

Sözleşme Kalitesi

Bir borsanın, bir vadeli işlem sözleşmesinin ifasında teslim edilebilir olarak onayladığı emtia kalitesi. Bkz. Baz Kalite, Par.

Sözleşme Piyasası

CFTC tarafından belirli bir emtiada vadeli işlem veya opsiyon sözleşmeleri işlemek üzere belirlenmiş bir ticaret borsası. Yaygın olarak vadeli işlemlerin işlendiği herhangi bir borsayı ifade eder. Borsa olarak da adlandırılır.

Spekülatör

Gelecekteki fiyat hareketlerini öngörerek vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri alıp satarak kâr etmeye çalışan piyasa katılımcısı. Spekülatörler piyasa fiyat riskini üstlenir ve vadeli işlem piyasalarına likidite ile sermaye katar.

Spot

Ürünün anında teslimi ve anında ödemesi piyasası. Ayrıca bir vadeli işlem sözleşmesindeki en yakın teslim ayını ifade eder.

Spot Ay

Bkz. Yakın Teslim Ayı.

Spot Fiyat

Vadeli işlem piyasalarında bu terim genellikle anında teslime uygun fiziki bir emtia için nakit piyasa fiyatını ifade eder. Forex'te ise genellikle cari piyasa fiyatını ifade eder.

Spread

İlişkili iki piyasa veya emtia arasındaki fiyat farkı. Bazen Straddle olarak da adlandırılır.

Spread İşlemi

Pozisyon denkleştirildiğinde kâr edileceği beklentisiyle ilişkili iki piyasa veya emtianın aynı anda alınıp satılması.

Stabil Coinler

ABD doları gibi istikrarlı bir varlığa sabitlenerek fiyat oynaklığını en aza indirmek için tasarlanmış kripto paralar.

Staking (Stake Etme)

Bir blok zinciri ağını desteklemek ve ödül kazanmak için kripto parayı bir cüzdanda tutma süreci.

Steer/Mısır Oranı

Sığır fiyatlarının besleme maliyetlerine oranı. Sığır fiyatı (100 pound başına $) mısır fiyatına ($/kile) bölünerek ölçülür. Mısır fiyatları sığır fiyatlarına göre yüksek olduğunda, daha az birim mısır 100 pound sığırın dolar değerine eşit olur. Tersine, mısır fiyatları sığır fiyatlarına göre düşük olduğunda 100 pound etin değerine eşit olmak için daha fazla birim mısır gerekir. Bkz. Yem Oranı.

Stop (Durdur)

Vadeli işlem sözleşmesi belirli bir fiyat seviyesine ulaştığında piyasa emrine dönüşen emir. Satış stopu piyasanın altına, alış stopu piyasanın üstüne yerleştirilir.

Stop Limit

“Stop” seviyesine ulaşıldığında hemen piyasa emrine dönüşen emir. Amacı zararları sınırlamaktır. Alış veya satış emri olabilir.

Straddle

Her ikisi de aynı dayanak, vade sonu ve kullanım fiyatına sahip bir uzun (kısa) alım ve bir uzun (kısa) satım opsiyonundan oluşan pozisyon.

Strangle

Her ikisi de aynı dayanak ve vade sonuna ancak farklı kullanım fiyatlarına sahip bir uzun (kısa) alım ve bir uzun (kısa) satım opsiyonundan oluşan pozisyon. Genellikle her iki opsiyon da zarardadır.

Sürdürme Teminatı

Genellikle orijinal teminattan (depozito) daha küçük ancak onun bir parçası olan ve her zaman hesapta tutulması gereken tutar. Hesabınız sürdürme teminatı gerekliliğinin altına düşerse teminat tamamlama çağrısı alırsınız. Pozisyonu tutmaya devam etmek isterseniz, hesabınızı (sürdürme teminatı değil) tam başlangıç teminatı seviyesine geri getirmeniz gerekir. Bkz. Teminat.

Süre Limitli Emir

Gerçekleştirilebileceği zamanı belirten bir müşteri emri.

Swap

Faiz oranı swap'ı, iki tarafın sabit (nominal) bir borç tutarı üzerindeki faiz ödemelerini değiştirmek için yaptığı anlaşmadır. Bir taraf, swap'ın nominal tutarı üzerinden değişken (dalgalı) oran alması karşılığında sabit faiz oranı ödemeyi kabul eder.

T
Taahhüt

Bir yatırımcının, bir vadeli işlem sözleşmesine girerek teslim alma veya teslim etme yükümlülüğünü üstlenmesi. Bkz. Açık Pozisyon.

Tahakkuk Eden Faiz

En son faiz ödemesi ile bugün arasında kazanılan ancak henüz borç verene ödenmemiş faiz.

Tahıl Terminali

Tahılı demiryolu ve/veya mavna ile yurt içi ya da yurt dışı piyasalara sevk edebilecek kapasiteye sahip büyük tahıl silosu tesisi.

Tahkim

Üyeler arasında veya üyeler ile müşteriler arasındaki anlaşmazlıkları çözmek için yapılan gayriresmi bir görüşme.

Takas (Clear)

Bir takas merkezinin tüm işlemlerin kayıtlarını tuttuğu ve takas üyeleri için teminat akışını günlük piyasaya göre değerleme esasına göre kapattığı süreç.

Takas Merkezi

İşlem hesaplarını kapatan, teminat paralarını toplayıp saklayan, teslimatı düzenleyen ve işlem verilerini raporlayan, bir vadeli işlem borsasının bir birimi veya ayrı bir şirketi. Takas merkezleri tüm vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinde üçüncü taraf olarak hareket eder; her takas üyesi satıcıya alıcı, her takas üyesi alıcıya satıcı konumundadır.

Takas Teminatı

Takas teminatları, takas üyelerinin (genellikle şirketler) müşterilerinin açık vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerini yerine getirmesini sağlayan finansal güvencelerdir. Takas teminatları, bireysel alıcı ve satıcıların aracılarına yatırması gereken müşteri teminatlarından ayrıdır. Özetle, takas teminatları; aracı kurumların ve diğer takas firmalarının, müşterilerle işlemleri tamamlamayı garanti etmek için anında erişebilmesi gereken likit fonlardır. Müşteri pozisyonunu satmaya karar verirse, hesaplardaki tüm açık pozisyonları ödeyebilecek kadar paraya sahip olmalıdırlar.

Takas Üyesi

Müşterilerinin finansal taahhütlerinden sorumlu olan bir borsa takas merkezi üyesi. Takas üyesi olmayan bir üyenin tüm işlemleri kaydedilmeli ve nihayetinde bir takas üyesi aracılığıyla kapatılmalıdır.

Tam Taşıma Maliyetli Piyasa

Arz ve talep bilgilerini kullanarak gelecekteki fiyat hareketini öngörme yöntemi.

Tasfiye

Vadeli İşlem Tasfiyesi – Tasfiye, uzun veya kısa bir vadeli pozisyonu denkleştiren ya da kapatan herhangi bir işlemdir; denkleştirme (offset) olarak da bilinir. Çoğu zaman tasfiye, vadeli pozisyonunuzu nakit karşılığında elden çıkarma eylemidir. Pozisyonlarınızı nakde çevirdiğinizde, bu nakit hesabınıza geçer; ardından başka sözleşmeler almaya veya kişisel kullanım için çekmeye karar verebilirsiniz. Vadeli işlem tasfiyesi, bir şirketin çeşitli nedenlerle ödeme gücüne kavuşmak için tüm varlıklarını sattığı daha yaygın bilinen şirket tasfiyesinden farklıdır.

Tasfiye Değeri

Düzeltilmiş toplam özsermayeden başlanıp kısa opsiyon değeri çıkarılarak ve uzun opsiyon değeri eklenerek hesaplanan bir para bakiyesi rakamı.

Taşıma Maliyeti

Tahıl veya metaller gibi fiziki bir emtiayı belirli bir süre boyunca depolamanın maliyeti. Taşıma maliyeti; sigorta, depolama ve yatırılan fonların faizi ile diğer ek masrafları içerir. Cost of Carry olarak da adlandırılır.

Taşıyıcı Aracı

Başka bir firmanın, aracının veya müşterinin işlemlerinin tamamını ya da bir kısmını takas ettirmeyi seçtiği bir vadeli işlem borsası üyesi (genellikle bir takas üyesi).

Tekil Hisse Vadeli İşlemleri

Bireysel menkul kıymetler üzerine vadeli işlem sözleşmeleri. Bkz. Menkul Kıymet Vadeli İşlemleri.

Teklif (Offer)

Belirli bir fiyattan bir vadeli işlem sözleşmesi satma isteğinin göstergesi. “Ask” olarak da adlandırılır; alışın (bid) tersidir.

Teknik Analiz

Vadeli işlem piyasalarının analizinde; fiyat değişim örüntülerini, değişim oranlarını ve işlem hacmi, açık pozisyon ve diğer istatistiksel göstergelerdeki değişimleri inceleyen bir yaklaşım. Bkz. Grafik Analizi.

Teknik Ralli

Vadeli işlem piyasasının kendi içinden gelişen koşullara bağlanan bir fiyat hareketi. Bu koşullar; açık pozisyon, hacim ve son fiyat hareketinin boyutundaki değişimleri içerir.

Temel Analiz

Arz ve talep bilgilerini kullanarak gelecekteki fiyat hareketini öngörme yöntemi.

Temel Özellikler

7/24 İşlem: Kripto piyasaları günün her saati açıktır ve sürekli işlem fırsatı sunar. Swap-Free İşlem: Pozisyonlar gecelik ek ücret olmadan taşınabilir. Kaldıraç: Pozisyonlarınızı güçlendirmek için kaldıraç kullanın. Gecelik Ücret Yok: Swap-free ortam sayesinde uzun vadeli pozisyon taşımak daha kolaydır.

Temerrüt

Teminat tamamlama çağrısını karşılayamamak ya da teslim yapamamak/alamamak gibi, borsa kurallarının gerektirdiği şekilde bir vadeli işlem sözleşmesini ifa edememek.

Teminat (Margin)

Bir müşterinin, sözleşme şartlarını yerine getirme iyi niyetinin göstergesi olarak her sözleşme için aracıya yatırması gereken nakit fon tutarı.

Teminat (Performance Bond)

Bir piyasa pozisyonu açmak veya sürdürmek için müşterinin aracıya, aracının bir takas üyesine ya da bir takas üyesinin takas merkezine yatırması gereken fonlar. Teminat (performance bond); aracıların, takas üyelerinin ve borsanın finansal bütünlüğünü sağlamaya yardımcı olur. Teminat (Margin) olarak da bilinir.

Teminat Depozitosu

Bir müşterinin, sözleşmenin yerine getirileceğinin garantisi olarak her vadeli işlem sözleşmesi için aracısına yatırması gereken fon tutarı. Alımın kısmi ödemesi sayılmaz. Teminat (margin) ile aynı anlamda kullanılır.

Teminat Tamamlama Çağrısı

Teminat mevduatlarını gerekli minimum seviyeye çıkarmak için bir aracı ya da firmanın müşteriye yaptığı çağrı. Borsa kuralları, teminat tamamlama çağrılarının hesap özsermayesini Başlangıç Teminatı seviyesine geri getirerek karşılanması gerektiğini belirtir. Teminat tamamlama çağrısını derhal karşılamamak, yatırımcının pozisyonlarının bir kısmının veya tamamının firma tarafından önceden bildirim yapılmaksızın tasfiye edilmesine yol açabilir.

Teminatlı Opsiyon

Dayanak vadeli işlem sözleşmesinin veya fiziki emtianın satışı ya da alımıyla teminatlandırılmış kısa alım veya satım opsiyonu pozisyonu.

Teminatsız Opsiyon

Dayanak vadeli işlem sözleşmesinin veya fiziki emtianın alımı ya da satımıyla teminatlandırılmamış kısa alım veya satım opsiyonu pozisyonu. Teminatsız Opsiyon (Naked Option) olarak da adlandırılır.

Temlik / Atama

Bir opsiyon satıcısına opsiyon sözleşmesinin gereklerini yerine getirtmek. Bir alım (satım) opsiyonunda, yazan taraf dayanak menkul kıymeti belirtilen kullanım fiyatından satmak (almak) zorunda kalır.

Tepki (Reaction)

Bir yükselişin ardından fiyatlardaki düşüş. Ralli'nin tersi.

Terk Etme

Bir opsiyon sahibinin opsiyonu kullanmamayı veya denkleştirmemeyi seçmesi durumu.

Ters Crush Spreadi

Soya fasulyesi vadeli işlemlerinin satılıp aynı anda soya yağı ve küspesi vadeli işlemlerinin alınması. Bkz. Crush Spread.

Ters Piyasa

Yakın ayların, daha uzak aylara göre primli satıldığı vadeli işlem piyasası. Backwardation olarak da bilinir.

Teslim Ayı

Bir vadeli işlem sözleşmesinin şartlarına göre teslimin yapılabileceği belirli ay. Sözleşme ayı olarak da adlandırılır.

Teslim Bildirimi

Satıcının, belirli bir tarihte açık bir kısa vadeli pozisyona karşı teslim yapma niyetini belirten yazılı bildirim.

Teslim Edilebilir Kaliteler

Vadeli işlem sözleşmelerine karşı nakit emtia teslim edilirken karşılanması gereken, borsa kurallarında listelenen standart emtia veya enstrüman kaliteleri. Kaliteler genellikle, borsanın istediği standarttan daha düşük veya yüksek kalitedeki emtiaların teslimi için tanınan iskonto ve prim çizelgesiyle birlikte gelir.

Teslim Fiyatı

Vadeli işlem sözleşmelerindeki teslimatların faturalandığı, takas merkezi tarafından belirlenen fiyat. Ayrıca, teslim yapıldığında vadeli işlem sözleşmesinin kapatıldığı fiyat. Bkz. Uzlaşma Fiyatı.

Teslim Noktaları

Bir vadeli işlem sözleşmesinin kapsadığı fiziki emtianın, sözleşmenin ifası için teslim edilebileceği, vadeli işlem borsalarınca belirlenen yerler.

Teslim Taahhüdü

Alıcılar için, teslim gününde uzun vadeli pozisyona karşı teslim alma niyetini belirten yazılı bildirim. Satıcılar için, teslim gününde kısa vadeli pozisyona karşı teslim yapma niyetini belirten yazılı bildirim.

Teslimat

Bir vadeli işlem sözleşmesinin ifasında fiili bir emtianın, depo makbuzunun veya bu emtiayı kapsayan başka bir kıymetli evrakın teslim edilmesi ve alınması.

Teslime En Ucuz

Bir vadeli işlem sözleşmesine karşı teslim edilmesi en kârlı olan nakit borç enstrümanının belirlenmesi.

Ticaret Dengesi

Bir ülkenin mal ithalatı ile ihracatının değeri arasındaki fark.

Ticari Katılımcı

Bir emtianın üretimi, işlenmesi veya ticaretiyle ilgilenen kuruluş.

Ticari Stoklar

Önemli piyasalardaki kamuya ait ve özel silolarda veya depolarda bulunan, ayrıca limanlarda gemilerde veya mavnalarda taşınan emtialar.

Tik (Tick)

Bir vadeli işlem sözleşmesi için izin verilen en küçük fiyat hareketi artışı. Minimum Fiyat Dalgalanması olarak da adlandırılır.

Toparlanma

Genellikle bir düşüşün ardından gelen fiyat yükselişini tanımlar.

Toplam Getiri

Bir yatırımın belirli bir dönemdeki toplam yüzde getirisi; yatırımın başlangıç fiyatı ile son fiyatı arasındaki farkın başlangıç fiyatının yüzdesi olarak ifade edilmesiyle hesaplanır.

Toplam Özsermaye

Toplam özsermaye; vadeli işlem açık işlem özsermayesinin (OTE) toplam nakit bakiyenize eklenmesiyle hesaplanan bir para bakiyesi rakamıdır. Yatırımcıların ne kadar parayla çalıştıklarını bilmeleri ve ileriye dönük işlem stratejilerini geliştirip uygulamaları için yararlı olabilir.

Toplulaştırma

Bildirime tabi pozisyonları ve spekülatif limitleri belirlemek için bir yatırımcının veya bir grup yatırımcının sahip olduğu ya da kontrol ettiği tüm vadeli pozisyonların birleşimi.

Trend

Fiyatların hareket ettiği genel yön (yukarı veya aşağı).

Trend Çizgisi

Grafik analizinde, fiyat hareketinin yönünü veya trendini gösteren, bir fiyat grafiğinin altından ya da üstünden çizilen çizgi. Yukarı yönlüyse trend çizgisi “boğa” (yükseliş), aşağı yönlüyse “ayı” (düşüş) olarak adlandırılır.

Trend Karşıtı Strateji

Mevcut piyasa trendine karşı bir dizi işlemle küçük kazançlardan kâr etmeye çalışan bir işlem stratejisi. Birçok trend karşıtı strateji, işlem fırsatlarını belirlerken momentum göstergelerini kullanır.

Tur (Round Turn)

Uzun veya kısa bir pozisyonun, zıt bir işlemle ya da fiili finansal enstrümanın veya fiziki emtianın teslim alınması ya da edilmesiyle denkleştirildiği süreç.

Tüketici Fiyat Endeksi

Kısaca: CPI. ABD Ticaret Bakanlığı tarafından hesaplanan önemli bir enflasyon ölçütü. Yaklaşık 385 mal ve hizmetten oluşan sabit bir sepetin bir önceki aya göre fiyat değişimini ölçer.

Tümü veya Hiç

Yalnızca kısmen gerçekleşen emir. Bu genellikle, o fiyattan alım veya satım ilgisi yetersiz olduğu için tamamen doldurulamayan bir limit emrine uygular.

Türev

Borsada veya borsa dışında işlem gören, fiyatı doğrudan bir veya daha fazla dayanak menkul kıymet, hisse endeksi, borç enstrümanı, emtia, başka türev enstrüman veya üzerinde anlaşılan bir fiyatlandırma endeksinin değerine bağlı olan finansal enstrüman. Türevler, dayanak ürüne dayalı hak veya yükümlülüklerin işlenmesini içerir ancak mülkiyeti doğrudan devretmez; riskten korunmak veya değişken getiri oranını sabit getiri oranıyla değiştirmek için kullanılır.

U
Ulaşınca Sözleşme

Ulaşınca Hedge Sözleşmesi – Belirli bir kalitedeki emtianın, belirlenen süre içinde ileri teslimini öngören işlem. Ulaşınca sözleşmesi genellikle vadeli işlemde tahıl piyasasındaki emtialarla ilişkilendirilir. Özünde, ulaşınca sözleşmesi sözleşmenin yalnızca vadeli fiyat kısmını sabitleme anlaşmasıdır.

Ulusal Vadeli İşlemler Birliği

Kısaca: NFA. 1974'te Kongre tarafından yetkilendirilen ve 1982'de CFTC tarafından “kayıtlı vadeli işlem birliği” olarak belirlenen NFA, vadeli işlem sektörünün sektör geneli öz düzenleyici kuruluşudur. NFA'nın temel sorumlulukları; etik standartları ve müşteri koruma kurallarını uygulamak, vadeli işlem profesyonellerini üyelik için elemek, profesyonelleri finansal ve genel uyum kuralları açısından denetlemek ve vadeli işlemle ilgili anlaşmazlıklar için tahkim sağlamaktır.

Uzak Vadeli Aylar

Vade veya teslim tarihleri geleceğe en uzak olan vadeli teslim ayları. Ertelenmiş veya forward aylar olarak da adlandırılır.

Uzlaşma Fiyatı

Uzlaşma fiyatı, bir “ring” seansının son birkaç dakikasına dayanan “ortalama” fiyattır. Elektronik piyasaların kendi başına bir uzlaşma fiyatı yoktur; elektronik piyasanın uzlaşma fiyatı “ring” kapanışına dayanır. Örneğin: EMINI SP Chicago saatiyle 16:00'da kapanır. Ring seansı Chicago saatiyle 15:15'te sona erer. Borsa, kapanış fiyatını ring kapanışından önceki son birkaç dakikalık işleme göre hesaplar. Müşterinin teminat sorumluluğu ve hesaptaki nakit değeri, 16:00'da elektronik olarak işlem gören son fiyata değil, o 15:15 uzlaşmasına dayanır. Bir sonraki seansın açılışı uzlaşma fiyatıyla başlar.

Uzun Hedge

Nakit piyasada fiili bir alım beklentisiyle bir vadeli işlem sözleşmesinin alınması. İşleyiciler veya ihracatçılar tarafından nakit fiyattaki bir yükselişe karşı koruma olarak kullanılır. Bkz. hedge, kısa hedge.

Uzun Opsiyon Değeri

Uzun opsiyon değeri, bir işlem hesabındaki tüm uzun opsiyonların cari piyasa değeridir. Opsiyonlar son bildirilen fiyata göre değerlenir. Piyasa hareketi, alış ve satışların son bildirilen fiyattan uzaklaşmasına neden olabilir. Özünde, opsiyon cari piyasa değerinden varsayımsal olarak denkleştirilseydi müşterinin hesabına ne kadar nakit gireceğini hesaplar. Bu, yatırımcıların piyasadaki durumlarını görmek için kullandığı bir araçtır; ancak piyasa değiştikçe değişen akışkan bir rakamdır.

Uzun Pozisyon

Vadeli işlem sözleşmeleri almış veya bir nakit emtiaya sahip olan kişi. Kısa'nın tersi.

Uzun Vadeli Elde Tutma Süresi

İşlemleri tasfiyeye kadar bir yıl veya daha uzun süre tutmaya yönelik bir zaman dilimi.

Uzun Vadeli Zaman Ufku

Uzun vadeli yatırım zaman ufku, 10 yıldan uzun bir dönemdir.

Ü
Üretici Fiyat Endeksi

Kısaca: PPI. Bir önceki ayda imalat mallarını üretmek için gereken kaynakların maliyetini gösteren endeks.

Ürün Pazarlama Yılı

Kısaca: Ürün Yılı. Bir hasat veya depolama döngüsünden diğerine kadar geçen süre; her emtiaya göre değişir.

Ürün Raporları

ABD Tarım Bakanlığı tarafından çeşitli tarım emtiaları hakkında yıl boyunca yayınlanan raporlar. Ekili alan, verim ve beklenen üretim tahminleri ile önceki yılların üretimiyle karşılaştırmayı içerir.

Üst/Alt Limit

Bir borsanın kurallarıyla sabitlenen, tek bir işlem seansı boyunca bir önceki günün uzlaşma fiyatından izin verilen maksimum fiyat yükselişi veya düşüşü.

V
Vade

ABD Hazine Bonoları vade tarihinde nominal değerine ulaşır. Bonolar nominal değerin altında iskontolu ihraç edilir ve vade tarihinde tam nominal değere ulaşana kadar kademeli olarak değer kazanır.

Vade Sonu

Bir opsiyonun dayanak vadeli işlem sözleşmesine dönüştürülebileceği son gün. Ayrıca, bir vadeli işlem sözleşmesinin son işlem günü.

Vadeler Arası Spread

Belirli bir vadeli işlem sözleşmesinin bir teslim ayının alınıp, aynı borsada aynı emtianın başka bir teslim ayının aynı anda satılması. Piyasa içi veya takvim spreadi olarak da adlandırılır.

Vadeli İşlem Borsası

Alıcı ve satıcıların vadeli işlem ve vadeli işlemlere dayalı opsiyon sözleşmelerini işlemek için buluştuğu, belirlenmiş kural ve düzenlemeleri olan merkezi piyasa.

Vadeli İşlem Komisyoncusu

Kısaca: FCM. Vadeli işlem sözleşmeleri veya emtia opsiyonlarını alma ya da satma emirlerini toplayan veya kabul eden ve bu emirlerle bağlantılı olarak müşterilerden para ya da diğer varlıkları kabul eden kişi veya kuruluş. Bir FCM'nin CFTC'ye kayıtlı olması gerekir.

Vadeli İşlem Sözleşmesi

Bir emtiayı veya finansal enstrümanı ileri bir tarihte alma ya da satma yönünde yasal olarak bağlayıcı anlaşma. Vadeli işlem sözleşmeleri her emtia için kalite, miktar ve teslim zamanı ile yerine göre standartlaştırılmıştır.

Vadeli İşlemler (Futures)

Bir vadeli işlem borsasında emtiaların ileri tarihli teslimi için satışını kapsayan standart sözleşmeler.

Vadeli İşlemler Sektörü Birliği

Kısaca: FIA. Vadeli İşlem Komisyoncuları için ulusal sektör birliği.

Vadeye Kadar Getiri

Sabit getirili bir menkul kıymet vadeye kadar tutulursa yatırımcının elde ettiği getiri oranı.

Volatilite

Belirli bir zaman dilimindeki fiyat değişiminin ölçüsü.

W
Web OE

Web Order Entry, kullanıcıları küresel vadeli işlem piyasasına bağlayan, güvenlik duvarı dostu bir emir giriş modülüdür. Bir dizi dinamik web sayfası kullanarak, kullanıcıların uzak bir konum ile finansal piyasalar arasında emir akışını vermesine, değiştirmesine ve izlemesine olanak tanır. Halihazırda bir fiyat ve grafik paketiniz varsa, eksiksiz bir emir yönlendirme ve gerçekleştirme deneyimi için Web OE'yi ek olarak kullanabilirsiniz.

Whipsaw (Testere Etkisi)

Çok oynak bir piyasada, bir yöndeki keskin fiyat hareketinin hızla keskin bir dönüş ve ters yönde hareketle takip edildiği durum için argo (testere etkisi).

Williams %R

Larry Williams'ın Yüzde Aralık göstergesi, kullanıcının tanımladığı bir dönemde fiyatın mevcut momentumunu ölçer. “%R” olarak da bilinen bu momentum göstergesi, mevcut kapanış fiyatını dönemdeki en yüksek zirve ve en düşük dip ile karşılaştırırken 0 ile -100 arasında salınır. Sıfıra yakın bir değer, fiyatın dönem aralığının üst kısmında olması nedeniyle yükseliş momentumunu işaret eder. Gösterge -100'e yakınken fiyat aralığın dibindedir; bu da güçlü düşüş momentumu anlamına gelir. %R'nin kullanımı için birçok yol vardır; en bilinenleri: 1) tepe ve dip yakalamak isteyenler için aşırı alım ve aşırı satım piyasalarını belirlemek, 2) güçlü momentumlu piyasaları belirlemek, 3) gösterge aşırı alım veya aşırı satım bölgesindeyken orta çizgiyi (-50) geçtiğinde işlem sinyali vermek ve daha az bilinen bir kullanım olarak 4) piyasa uyumsuzluğunu (divergence) belirlemek.

Y
Yakın Vade

Bir vadeli işlem veya vadeli işlemlere dayalı opsiyon sözleşmesinin en yakın aktif işlem ayı. “Öncü ay” olarak da adlandırılır.

Yakınsama

Fiziki emtia ve vadeli işlem fiyatlarının, genellikle teslim ayında birbirine yaklaşma eğilimi. “Bazın daralması” olarak da bilinir.

Yalnızca Açılışta Stop

Bir stop emrinin zamana duyarlı bir çeşidi. Emir yalnızca açılış aralığında stop olarak işler.

Yalnızca Kapanışta Stop

Bir stop emrinin zamana duyarlı bir çeşidi. Emir yalnızca kapanış aralığında stop olarak işler.

Yatay Spread

Bir alım veya satım opsiyonunun alınması ve aynı anda genellikle aynı kullanım fiyatlı ancak farklı vade aylı aynı türden opsiyonun satılması. Takvim spreadi olarak da adlandırılır.

Yem Oranı

Besleme maliyetlerinin canlı hayvanın dolar değeriyle ilişkisini ifade etmek için kullanılan bir oran. Bkz. Steer/Mısır Oranı.

Yeniden Teslim (Retender)

Belirli durumlarda, bazı sözleşme piyasaları, takas merkezi aracılığıyla teslim bildirimi almış vadeli işlem sözleşmesi sahiplerinin bir vadeli işlem sözleşmesi satıp bildirimi başka bir uzun pozisyona yeniden verilmek üzere takas merkezine iade etmesine izin verir; bazıları ise bildirimlerin başka bir alıcıya devredilmesine izin verir. Her iki durumda da yatırımcının teslim bildirimini yeniden teslim ettiği (retender) söylenir.

Yerel İşlemci (Local)

Kendi adına işlem yapan veya müşteriler için emir gerçekleştiren borsa üyesi.

Yönetilen Hesap

Bkz. İhtiyari Hesap.

Yönetilen Vadeli İşlemler

Müşteri varlıklarını, yatırım aracı olarak küresel vadeli işlem piyasalarını kullanarak ihtiyari esasa göre yöneten emtia işlem danışmanlarından oluşan bir varlık sınıfını temsil eder.

Yüksek

Belirli bir dönemde belirli bir vadeli işlem sözleşmesi için en yüksek fiyat.

Yükselen CTA

Yükselen bir CTA, geçmiş performansı beş yıldan az olan ve yönetimindeki varlıkları 100 milyon dolardan az olan bir CTA'dır.

Z
Zaman Damgalı

Emir yönlendirme sürecinin, günün saatinin bir emre damgalandığı kısmı.

Zaman Değeri

Opsiyon alıcılarının, zamanla dayanak vadeli fiyattaki bir değişimin opsiyonun değerini artıracağı beklentisiyle, içsel değerin üzerinde ödemeye razı oldukları tutar. Genel olarak bir opsiyon primi, zaman değeri ile içsel değerin toplamıdır. Bir opsiyon priminin içsel değerini aşan tutarı zaman ve oynaklık değeri sayılabilir. Dışsal değer olarak da adlandırılır.

Zaman ve Satışlar

Belirli bir piyasada işlem gören fiyatların ve alış-satışların kayıtlı zamanları.

Aradığınız terim bulunamadı. Bize yazın, sözlüğe ekleyelim.